آیین دیدن: تأملی فلسفی در پنج اثر هایپررئال
حمیدرضا سلیمانی در گفتوگویی با مجله سامان، با نگاهی تحلیلی و فلسفی به سراغ پنج اثر هایپررئال رفته و تلاش کرده است نسبت میان دیدن، معنا، سکوت و هویت را در زبان تصویر واکاوی کند. این مصاحبه با عنوان «آیین دیدن: تأملی فلسفی در پنج اثر هایپررال»، از جمله متنهایی است که هنر را نه صرفاً در سطح تکنیک، بلکه در پیوند با اندیشه و تجربه درونی بررسی میکند.
در این گفتوگو، هایپررئالیسم تنها یک شیوه اجرایی برای بازنمایی دقیق واقعیت نیست، بلکه بهعنوان نوعی مقاومت بصری در برابر مصرف سریع و سطحی تصاویر مطرح میشود. در جهانی که تصویرها مدام تولید و مصرف میشوند، اثر هایپررئال میتواند مخاطب را متوقف کند، او را به مکث وادارد و امکان تأمل عمیقتر را فراهم سازد. این نگاه، جایگاه هنر را از بازتولید ظاهر اشیا به حوزهی فهم، تفسیر و مراقبه گسترش میدهد.
یکی از مهمترین بخشهای این مصاحبه، تحلیل اثر «هویت» است. در این اثر، مجموعهای از توپها در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، در حالی که یک توپ راگبی بهصورت جدا و منفرد دیده میشود. همین تفاوت ظاهری، به پرسشی بنیادین تبدیل میشود: آیا هویت در جمع شکل میگیرد یا در جدایی؟ خوانش ارائهشده در مصاحبه، این اثر را به مفاهیمی چون تعلق، طردشدگی، تفاوت، فردیت و تنهایی انتخابشده پیوند میدهد.
در بخشی دیگر از این متن، به اثری اشاره میشود که در آن دستگاه خیاطی در میان پارچههای سفید قرار گرفته است. در اینجا، سفید تنها یک رنگ نیست، بلکه یک وضعیت ذهنی است؛ کیفیتی که سکوت، خلأ، آرامش و امکان را همزمان در خود دارد. این چیدمان بهعنوان نوعی معبد ساختن فرم توصیف میشود؛ فضایی که در آن، فرم از دل بینظمی خاطره بیرون میآید و میان سنت، معنا و تجربهی دیداری پیوند برقرار میشود.
در چنین خوانشی، آثار مورد بحث دیگر صرفاً اشیایی برای مشاهده نیستند. آنها به ساختارهایی مفهومی تبدیل میشوند که مخاطب را به اندیشیدن دعوت میکنند. همانگونه که در متن مصاحبه آمده است، این پنج اثر نه فقط بازنمایی اشیا، بلکه احضار مفاهیماند؛ چیدمانهایی که در سکوت خود، فلسفهای از دیدن و اندیشیدن را زمزمه میکنند.
اهمیت این مصاحبه برای مخاطبان هنر معاصر در آن است که نگاه حمیدرضا سلیمانی را بهعنوان هنرمندی جستوجوگر و اهل تأمل نشان میدهد؛ هنرمندی که در مواجهه با اثر، تنها به مهارت بصری یا شباهت به واقعیت بسنده نمیکند، بلکه از خلال فرم، اشیا و روابط میان آنها، به سراغ لایههای پنهانتر معنا میرود. از این منظر، گفتوگوی منتشرشده در مجله سامان را میتوان متنی مهم در معرفی رویکرد فلسفی و تحلیلی این هنرمند به زبان تصویر دانست.
منبع: مجله سامان
عنوان مطلب: آیین دیدن: تأملی فلسفی در پنج اثر هایپررال
مستند به: نشریه سامان چاپ آذر ۱۴۰۴ شماره ۲۲۲ (لینک دانلود)
